Nói đến ampli, công suất là một chỉ tiêu
được nhiều người quan tâm, thậm chí còn được coi như quan trọng bậc
nhất khi đi mua ampli. Công suất lớn có phải là ampli hay? Và công suất
khoảng bao nhiêu thì đủ cho nhu cầu sử dụng của bạn?
Dạo
bước dọc đường Huỳnh Thúc Kháng (TP HCM) hay Hai Bà Trưng (Hà Nội), rẽ
vào bất cứ cửa hàng điện tử điện máy nào bạn cũng dễ dàng thấy quảng
cáo nổi bật trên những bộ dàn Mini: Nào là 1200W, 2600W thậm chí có máy
ghi công suất với 4800W. Quả thật là những công suất thật ấn tượng,
thật đáng nể so với những bộ dàn có kích cỡ là “khiêm tốn”! Liệu có
phải những bộ dàn mini nhỏ bé lại có công suất lớn đến thế không? Trong
khi đó tại sao những Ampli Hi-end nặng hàng mấy chục kg lại chỉ ghi mức
công suất vài trăm oát? Đây là câu hỏi làm rất nhiều bạn đi mua máy băn
khoăn.
Công suất ampli: thực và ảo
Cách quảng cáo
công suất của một sản phẩm ampli trên thị trường hiện nay quả là khá
tuỳ hứng. Một bộ dàn mini rất …mini, chỉ nặng khoảng mươi cân cả loa mà
công suất ra được quảng cáo hàng ngàn oát (!?). Thực chất công suất
trên các bộ dàn mini được gọi là công suất nhạc đỉnh đầu ra hay PMPO
(Peak Music Power Output). Trên thực tế công suất PMPO thường lớn gấp
20 đến 50 lần công suất thật của ampli đó. Có nghĩa là một bộ dàn mini
quảng cáo công suất 2000W PMPO thì công suất thực tế của nó chỉ vào
khoảng 40-100W mà thôi.
|
 |
|
Công suất của một ampli là lượng, âm thanh của một ampli như thế nào lại là chất. |
Công suất ra thực
sự của một ampli – RMS (Root Mean Squared) được tính bằng điện áp trên
tải loa nhân với dòng điện qua tải loa đó, ví dụ như trên hai đầu của
một chiếc loa 8 Ohm có điện áp xoay chiều 8V và dòng qua là 1A thì công
suất thật sẽ là 8W. Trong thực tế, để biết công suất thật ở một mức
volume nào đó, ta có thể làm như sau: Dùng một voltmetre xoay chiều đo
trực tiếp điện áp trên hai đầu cọc loa khi máy đang chạy và áp dụng
công thức Công suất thật U2/R
Trong đó: U là điện áp
R là trở kháng loa
Tất nhiên phép đo
này có sai số lớn vì tín hiệu âm nhạc luôn luôn thay đổi nên chỉ có tác
dụng tham khảo. Muốn có giá trị chính xác, bạn cần có những thiết bị
phức tạp hơn như: Máy tạo sóng âm tần, voltmetre điện tử, điện trở mẫu.
Bạn cũng nên nhớ
rằng bất cứ một thiết bị tiêu thụ điện nào cũng có hiệu suất nhất định.
Đối với ampli cũng vậy, tuỳ theo mạch công suất của ampli hoạt động
theo chế độ nào: class A, B hay AB mà hiệu suất có thể thay đổi nhưng
hiệu suất bao giờ cũng nhỏ hơn 100%. Nói cách khác, công suất ra kiểu
như 150W x 2 kênh trong khi công suất tiêu thụ toàn máy chỉ là 100W
(công suất ra lớn gấp 3 lần công suất tiêu thụ ), thật vô cùng phi lý!
Công suất lớn có phải là hay?
|
 |
|
Ampli đèn có công suất nhỏ nhưng lại có âm thanh vô cùng quyến rũ. |
Công suất của một
ampli là lượng, âm thanh của một ampli như thế nào lại là chất, hai
khái niệm không thể đánh đồng. Tuy nhiên, không thể phủ nhận một điều
rằng các hãng chế tạo ampli thường có nhiều dòng sản phẩm để đáp ứng
tuỳ tiền của nhiều đối tượng. Theo quan niệm thiết kế của nhiều hãng,
ampli công suất càng lớn, càng đắt tiền, thì càng được chú trọng vấn đề
nâng cao chất lượng trong thiết kế, điều này là hoàn toàn đúng đối với
ampli bán dẫn. Nói cách khác, cùng một mẹ đẻ ra, ampli bán dẫn nào có
công suất lớn hơn thường là âm thanh hay hơn. Với ampli đèn, vấn đề
không hoàn toàn như thế, Chất lượng âm thanh của một ampli đèn phụ
thuộc chủ yếu vào thiết kế mạch, chất lượng bóng đèn, biến áp và các
phụ kiện Một ampli 300B công suất ra 7W có thể âm thanh quyến rũ hơn
nhiều so với một ampli khổng lồ hàng mấy trăm oát. Đừng bao giờ nghĩ
ampli đèn công suất lớn thì tiếng luôn hay hơn công suất nhỏ. Khi chơi
ampli đèn, nếu đã có loa độ nhạy cao, bạn hãy dành tiền đầu tư vào một
ampli công suất nhỏ có âm thanh hay thì tốt hơn là mua một ampli công
suất lớn không cần thiết.
Bạn có cần công suất lớn?
Công suất lớn đến bao nhiêu là vừa? Có phải công suất ampli càng lớn thì càng tốt hay không?
Những người nghe có kinh nghiệm
cho biết: với một cặp loa 8Ohm, có độ nhạy trung bình, khoảng 90 db và
với một phòng nghe rộng chừng 20 m2 thì công suất ampli cần thiết để
nghe ở mức dễ chịu chỉ cần khoảng 20-25W RMS là đủ và tối đa cũng chẳng
vượt quá 40W (công suất thật), trừ khi bạn muốn chiếc ghế xô pha bạn
ngồi phải rung lên theo tiếng nhạc thì mới cần lớn hơn. Như vậy, thực
chất chúng ta vẫn thường đầu tư vào những chiếc ampli có công suất quá
dư so với yêu cầu sử dụng thông thường. Với phòng nghe có kích thước
25-30 m2, loa 90 dB , và mức nghe to vừa phải, bạn sắm một chiếc ampli
bán dẫn công suất thật 60-70W là đạt yêu cầu.
|
Nhân tố quyết định việc chọn công suất ampli
Độ nhạy và trở kháng của loa:
Loa có độ nhạy càng cao thì chỉ cần
ampli công suất nhỏ. Ngược lại những loại loa được coi là “cứng đầu”,
trở kháng thấp khoảng 4 ohm, độ nhạy dưới 90 dB cần ampli có công suất
lớn, dòng ra lớn (thường là loại nhiều sò công suất lắp song song).
Kích cỡ và cách bố trí của phòng nghe:
Một căn phòng lớn hoặc chứa nhiều đồ đạc
thường đòi hỏi công suất ampli lớn hơn căn phòng nhỏ và ít đồ đạc. Bởi
âm thanh chúng ta nghe được là tổng hợp của các âm thanh đi trực tiếp
từ loa và các âm phản xạ từ tường, trần, sàn nhà,… Phòng nghe càng
rộng, đồ đạc càng nhiều càng gây suy hao âm thanh phản xạ, tạo ra cảm
giác nghe bé hơn phòng nhỏ.
Khoảng cách từ loa đến người nghe:
Nhân tố này không phụ thuộc vào kích
thước của phòng nghe. Nếu bạn ngồi xa loa thậm chí trong một căn phòng
nhỏ bạn cũng vẫn phải cần công suất ampli lớn hơn.
Cường độ âm thanh bạn thường nghe:
Bạn thích loại nhạc nhẹ nhàng tình cảm
hay bạn thích nghe nhạc heavy rock? Nếu nhạc nhẹ bạn cần công suất nhỏ
hơn, còn đối với nhạc rock, âm thanh phải đủ lớn mới làm cho các fan
của dòng nhạc này “phê” được. |
(Theo
Nghe Nhìn)