Đốt loa/ nấu loa/ chạy rà loa
“Đốt loa/ nấu
loa/chạy rà loa” là công đoạn đầu tiên mà bất kỳ người chơi nào khi mua
loa mới cũng phải thưc hiện. Tương tự như xe máy, loa cũng cần được
chạy rà vì các chiết tiết kỹ thuật bên trong loa con, đặc biệt là màng
loa và gân cao su, khi mới vẫn còn cứng. Chính những đặc tính vật lý
này sẽ làm cho màng di chuyển thiếu linh hoạt, âm thanh nghe khô, không
dịu và có cảm giác nặng nề. Đặc biệt là loa woofer (loa trầm/bass) vốn
là những driver có kích thước màng lớn cũng như trọng lượng đáng kể hơn
so với loa mid hoặc treble. Mặc dù, sau một thời gian sử dụng, gân cao
su và các bộ phận đệm sẽ mềm đi và loa sẽ trình diễn đúng chất âm của
nó, nhưng không ai muốn nghe những âm thanh không ưng ý trong thời gian
quá lâu, vì vậy “chiêu” duy nhất để “trị” những đôi loa mới là chạy rà.
Chạy rà không
hẳn là cứ để loa hát liên tục mà cần đến những kỹ thuật để thời gian
chạy rà ngắn nhất, hiệu quả nhất. Bạn hãy đặt hai loa đối diện nhau,
nối một loa với ampli theo đúng pha (cực), loa còn lại nối ngược pha
(đầu dương của loa nối với cọc âm của ampli, đầu âm của loa nối với cọc
dương của ampli). Tốt nhất, bạn nên chọn CD thuộc thể loại rock nhiều
trầm hoặc mua những CD chuyên dùng để chạy rà loa. Với cách làm này,
chỉ sau hai đến ba ngày đôi loa mới đã được “nấu” khá kỹ. Việc còn lại
là sắp xếp loa vào vị trí cũ. Cũng nên lưu ý, trong quá trình chạy rà
không để ampli ở mức âm lượng lớn quá cỡ.
Nối bi-wire, tri-wire
Để
sử dụng kết nối bi-wire, loa của bạn phải có cổng bi-wire, gồm bốn cọc
loa ở phía sau mỗi chiếc loa, bốn cọc này được nối với nhau thành hai
cặp một bằng một thanh kim loại, thường gọi là cầu. Khi nối bi-wire,
bạn cần trang bị một cặp dây loa bi-wire, có hai đầu nối với ampli và
bốn đầu nối với loa hoặc dùng hẳn hai bộ dây loa rời. Nên chắc rằng
nguồn điện của hệ thống máy đã được ngắt. Công việc kết nối khá đơn
giản, bạn tháo bỏ hai thanh cầu loa, nối dây vào cả bốn cọc loa rồi nối
với đầu ampli, chú ý cực loa phải khớp. Riêng khi dùng đến hai cặp dây
rời, phía đầu nối ampli phải có dạng càng cua mới có thể lồng cả hai
đầu dây vào một cực của ampli. Trường hợp loa có ba đường tiếng và hỗ
trợ kết nối tri-wire (gồm 6 cọc nối ở mỗi loa), chúng ta có thể tách
cầu dùng dây tri-wire hoặc ba cặp dây đôi thông thường. Khi dùng kết
nối nhiều cầu bi-wire, tri-wire, hệ thống loa con sẽ hoạt động độc lập
chia làm hai hoặc ba nhánh loa bass, mid/treble hoặc bass, mid, treble.
Những cảm nhận về độ chi tiết (tiếng tách), độ động cao, trường âm cân
bằng sẽ làm bạn ngạc nhiên!
Tăng trọng lượng, dùng thêm chân kim (spike/cone) giúp loa cải thiện chất âm
Một trong
những “mẹo” khá hay mà cũng rất cơ bản đó là tăng trọng lượng của loa
lên. Tăng trọng lượng của loa đồng nghĩa với việc ổn định rung chấn,
giảm méo tiếng đặc biệt cải thiện chất âm của giải trầm. Ở một số model
loa, nhà sản xuất còn thiết kế những khoang hở để bạn có thể thêm các
chất liệu như cát, đá … nhằm tăng trọng lượng cơ bản. Chẳng hạn như đôi
loa mà tôi từng dùng cách đây 10 năm, Von Schweiker VR3 (khoảng $2000),
hệ thống loa con được ổn định bởi một khoang rỗng, bạn có thể dùng cát
hoặc chì để cho vào, sau khi dùng khá nhiều đạn chì súng hơi lắp đầy
khoảng hở, dải trầm của loa trở nên chắc hơn, âm mid và treble rõ ràng.
Tuy nhiên, nếu
bạn đang sở hữu một đôi loa bình thường bạn vẫn có thể dùng những tấm
đá granite dày khổ 300x300mm dày 20-30mm để lót dưới chân đế. Ngay
trên đỉnh thùng loa bạn cũng có thể đặt thêm một tấm đá tương tự như
vậy. Để chống trầy xước bạn nên chuẩn bị những tấm vải mỏng để lót giữa
mặt thùng và các tấm đá.
Ngoài ra, để
những rung động được triệt tiêu, đem lại âm trầm gọn và khỏe, chúng ta
có thể trang bị thêm bộ chân kim (nếu loa không được hãng trang bị).
Hiện tại một số cửa hàng hi-fi vẫn có những bộ kim ngoại hoặc tự chế gia công từ đồng, thau....
Đơn giản, hãy mở tấm màn chắn
Thật vậy! Hãy
mở màn chắn khi bắt đầu nghe nhạc, điều mà rất ít người quan tâm và
cũng hết sức đơn giản giúp bạn cải thiện âm thanh. Sóng âm đến trực
tiếp tai người nghe mà không qua bất kỳ trở ngại nào dù là nhỏ nhất sẽ
giúp người nghe thưởng thức âm thanh ở mức chi tiết cao tối đa. Nhưng
màn chắn cũng giúp chúng ta ngăn bụi bẩn và sự nghịch ngợm của trẻ nhỏ.
Nâng âm lượng mid và treble
Chúng ta có thể năng
âm lượng loa mid dome hoặc treble bằng cách gắn thêm một còi tự tạo, nó
có thể làm từ gỗ hoặc còi composite. Đây là phương pháp được sử dụng
khá phổ biến đối với các audiophile thế giới. Tuy nhiên, việc dùng thêm
còi sẽ làm giảm độ mở của trường âm, cụ thể vùng nghe tốt sẽ thu hẹp
hơn .
Với loa
treble, nếu không dùng còi gắn thêm, chúng ta còn có thể mở các vít dời
loa ra phía trước từ một đến vài cm, phần hở giữa loa và thùng sẽ đườc
chèn thêm gỗ tấm hoặc cao su.
Giải quyết những tiếng kêu khó chịu do hiện tượng “xệ” cone loa hay còn gọi là cone lệch tâm
Do tác động
của trọng lực, sau một thời gian hoạt động, voice coil của loa bị lệch
khỏi tâm, có khuynh hướng lệch xuống chạm đến một cực của nam châm gây
nên những âm thanh rè rè rất khó chịu. Cách xử lý hiệu quả mà không cần
phải sửa hay thay loa con là xoay loa 180 độ, trong lực sẽ tác động lên
voice coil và kéo loa trở về vị trí trung tâm. Trong một số trường hợp,
voice coil lệch tâm quá xa, cuộn dây xung quanh bị tác động mạnh bởi
nam châm, cách trên sẽ không thể cải thiện được, bạn có thể nhờ thợ làm
lại voice coil hoặc buộc phải thay loa mới.
Theo Tạp Chí Nghe Nhìn